Mùa tép năm nay chỉ có chúng tôi đi quai xăm. Mọi người đă
chuyển sang quai đáy từ lâu lắm rồi. Tôm cá gần bờ đang cạn kiệt dần. Có
thể chẳng lâu nữa con cháu dân chài sẽ ngơ ngác hỏi: “Quai xăm là ǵ
cơ?”. Nhưng dù chỉ c̣n một thuyền quai xăm th́ chúng tôi sẽ là những
người cuối cùng ở đây.
Theo lệnh bác Khảm, tôi không quên cắt một tàu dứa dại đầy gai
nhọn đặt lên giạ xăm để đánh vía, rồi tôi với thằng Đối khiêng ra băi
biển lúc trời mới hửng sáng. Rất may không gặp một bà bầu nào trên đường
đi. Bởi nếu bị đánh vía, chắc chắn người đàn bà tội nghiệp sẽ không yên
lành. Không ai muốn thế cả.
Mọi người đă tề tựu. Tôi cầm thẻ hương lên đền Cờn ngay bên bờ. Ngôi
đền này của dân chài cầu lộc trước khi bước chân xuống thuyền vào ngày
đầu vụ, nên c̣n gọi là đền Chài. Phụ nữ không được bén mảng tới.
Bác Khảm bảo bữa nay trời mù nồm nên tốt nhất dong thuyền ra khẩu xăm
gần ḥn Dấu. Bác ấy đă chọn, cấm sai bao giờ. Tôi cũng nghĩ vậy. Ngày
xưa đây gọi khẩu nhất, phần thưởng cho hàng giáp nào có trâu chọi vô
địch trong mùa lễ hội Đồ Sơn. Khẩu thượng đẳng luôn là nơi luồng tôm cá
ra vào phong phú nhất.
Thuyền vẫn đủ năm người, sau một tháng vắng mặt thằng Đối. Nó nghỉ để
cưới vợ, hôm nay mới lại đi lưới với bộ mặt phởn phơ. Phởn phơ đến nỗi
bác Khảm chằm chằm nh́n nó rồi ph́ cười văng tục:
- Hừm, mẹ cái thằng mới được biết thế nào là cái hến vợ, mặt mũi nó
cứ cởn lên chúng mày ạ. Làm như thiên hạ chưa ai nếm mùi vợ là ǵ!
Đối chỉ cười. Bác Khảm, ông bác họ tôi, lại thả một câu bâng quơ nữa:
- Thằng Song không vơ đại một con mài mại nào đi, ông cho chết khô mất thôi. Học thằng Đối ấy.
Song là tên tôi. Ư bác chê tôi kém Đối.
Điều ấy chạm vào ḷng tự ái ngấm ngầm của tôi. Từ tấm bé tôi đă khổ
sở v́ ḿnh thua kém Đối mọi mặt, dù chúng tôi bằng tuổi nhau, nhà cùng ở
ngơ đá dốc. Nó lực lưỡng, hiền lành, khôi ngô; tôi bé người hơn, lại
đen đủi, tuy có phần láu vặt hơn. Và suốt những năm học cấp một, tôi như
bị nó đè bẹp dí. Tôi học giỏi hơn nhưng cô giáo chủ nhiệm cho nó làm
lớp trưởng. Hai đứa đều được chọn đi thi kể chuyện, nhưng cô giáo chỉ để
ư bồi dưỡng nó, rốt cục tôi phải ở nhà... Giữa đám đông, mọi người chỉ
chú ư đến nó, mặc dù chính tôi hay bày mưu tính kế trong mọi hoạt động.
Mẹ tôi thường bảo: “Thằng Đối trông đĩnh đạc, sau này chắc ăn nên làm
ra, chứ thằng Song nhà ḿnh... Cái mặt cứ khó đăm đăm thế kia rồi khổ
con ạ”. Mặc xác nó, xin đừng lấy tôi ra so sánh. Học dốt như ḅ mà đ̣i
ăn nên làm ra ư? Tôi căm nó đến mức nhiều khi gà sai toán cu cậu những
lần làm bài kiểm tra cho bơ ghét.
Nhưng dù ấm ức, tôi lại rất cần nó. Nó sẵn sàng đánh nhau chí chết để
bênh vực tôi. Rất nhiều cái sẹo trên người nó duyên do từ tôi mà ra.
Nhưng ngược lại tôi phải xách cặp hộ nó, phải mang nước cho nó uống khi
đến trường, nó thích cái diều bác tôi làm cho, tôi cũng buộc ḷng đưa
ngay. Riêng tôi với nó thế nào cũng xong. Bực nhất mấy đứa con gái trong
lớp mỉa mai tôi là giống cá cộng sinh, núp bóng Đối mới sống được.
Đă nhiều khi tôi kiên quyết tách khỏi Đối. Nhưng càng lớn chúng tôi
càng bị xô đẩy dính vào nhau. Nhà trường phân công tôi phải kèm cặp Đối
suốt vụ thi lên lớp. Trường cấp ba ở xa nhà, hai thằng buộc phải chung
một xe đạp đi về. Rồi bố mẹ Đối sang Đài Loan lao động, họ gửi nó nhờ mẹ
tôi chăm nom giúp hai năm. Bởi vậy những ngày nghỉ hè chúng tôi đánh
hầu, đăi don, không thể không đi cùng nhau... Nhiều người bảo chúng tôi
thuộc diện con chấy cắn đôi cơ đấy.
Quả thật lớn lên rồi chúng tôi không lúc nào rời nhau, không thể sống
mà thiếu vắng nhau, mặc dù mặc cảm thua kém Đối vẫn ẩn tàng đâu đó.
Lớn lên không đứa nào thi đại học. Lấy được cái bằng phổ thông đă tốt
phúc lắm rồi. Rời trường cấp ba, hai chúng tôi đều bám biển theo nghề
cha ông với cảm giác ḿnh vừa được thoát hạn tù. Ra giữa biển khơi, ngụp
lặn như những con cá ch́nh, bao nhiêu kiến thức Toán – Lư - Hóa trong
người tả ra, rơi sạch bách xuống đáy đại dương lúc nào không biết!
Cũng là lúc tôi tơ tưởng đến Dâng, cô bé xóm dưới cùng lớp với em gái
tôi. Mơ tưởng những khi Dâng đến nhà chơi chứ tịnh chưa dám ngỏ lời.
Nhỡ người ta học xong rồi thi đại học hay trung cấp ǵ đó, ḿnh với bắt
sao nổi. Cần đợi xem sự thể ngă ngũ thế nào đă.
Có một lần duy nhất tôi bảo cái Thi, em gái tôi, rủ Dâng đi sang đảo
Dấu chơi ngày chủ nhật. Tôi vừa bội thu vụ cá nhụ nên sẽ chiêu đăi cả
hai. Ngồi dưới chân đảo ăn món ngao nướng, tôi lựa lúc vui nhất đánh bạo
đọc cho Dâng nghe bài thơ t́nh tôi t́m được trong một tập thơ, sau mấy
đêm thức trắng... T́nh anh như sóng triều dâng/Những e ướt bóng một vầng
trăng non...
Cầm bằng đánh đu với tinh. Nhưng tôi cóc cần. Trong bài thơ đă có chữ
dâng tên em, lại có h́nh ảnh vầng trăng non ám chỉ sự thơ ngây thánh
thiện cao vời của người tôi tôn thờ. Thế là toại nguyện.
Không rơ Dâng cố t́nh trêu tôi hay không để ư, chả thấy em b́nh luận
ǵ những câu thơ tha thiết ấy. Đôi má em chỉ ửng đỏ hơn và ánh mắt lảng
tránh mắt tôi. Như thế có nghĩa em đă hiểu t́nh ư tôi gửi gắm vào bài
thơ chăng?
Cái Thi đùa:
- Nào, hăy khoan khoan chấm tương ớt, vỗ tay vài cái đi Dâng. Thơ
người ta hay thế mà hai đứa ḿnh cứ chúi đầu vào món ngao nướng. Không
ǵ tẽn hơn một thi sĩ đọc thơ xong, không có tiếng vỗ tay tán thưởng,
đúng không?
Tôi chữa ngượng:
- Phải. Đừng tưởng làm thơ mà dễ. Vật chữ khó bằng mấy vật cả tạ mắm tôm cơ đấy.
Đôi mắt đen ướt của Dâng nh́n tôi đăm đắm ẩn giấu một điều ǵ khiến
tôi như ngộp thở. Tôi vội đứng ngay dậy, bỏ chạy một lèo lên chân ngọn
hải đăng để cho ḷng yên tĩnh lại... Dù sao cũng phải ḱm nén chờ Dâng
học hết lớp cuối cấp đă. Tôi không cho phép ḿnh làm ảnh hưởng đến
chuyện học tập thi cử của em. Một năm nữa chứ mấy.
Nhưng sự tính toán biết điều của tôi hóa ra hết sức vô duyên.
Nghĩa là thằng Đối cũng ngấm ngầm yêu Dâng mà tôi không đoán ra. Sau
khi tôi với Đối đều đă thành hai anh dân chài, tuổi đời ngoài hăm hai,
Dâng lấy bằng tốt nghiệp phổ thông rồi vào làm quản lư trường nội trú,
lúc ấy chúng nó mới công khai cho mọi người biết.
Tôi chết đắng, không dám hé răng tâm sự với Đối nửa lời. T́nh bạn con
chấy cắn đôi nhưng có những thứ thân đến mấy cũng không thể cắn đôi
được. Tôi đau đớn ngơ ngẩn khi nghĩ đến Dâng. Lúc này tôi mới hiểu ḿnh
yêu Dâng nhường nào...
Tôi chưa kịp xoay chuyển t́nh thế th́ Đối đă cưới Dâng đánh nhoáy! C̣n nói ǵ nữa! Tim tôi tan ra như sứa giạt cạn.
Hôm Dâng làm cô dâu, tôi gửi quà tặng Đối, rồi lấy cớ bỏ đi Lạng Sơn
để khỏi phải dự đám cưới. Ba hôm sau tôi về, không thể tránh mặt, đành
sang nhà Đối uống rượu cùng mấy thằng bạn học cũ. Thoáng thấy cái bóng
mảnh mai của Dâng mặc bộ đồ tím nhạt, tôi tê tái ḷng dạ, nghĩ đến một
nụ hoa bé bỏng tội nghiệp vừa bị ngắt khỏi cành. Vầng trăng non của tôi
ơi...
Một tháng qua Đối nghỉ để cưới vợ cũng là một tháng tôi phờ phạc dở
sống dở chết. H́nh ảnh cái cổ trắng mịn, đôi má đỏ hồng, đôi mắt đen ướt
lúc nào cũng chập chờn trước mắt tôi... Em sẽ làm khổ tôi đến bao giờ
Dâng ơi!
***
Thuyền chúng tôi lướt ra đến khẩu xăm đă chọn. Mặt biển c̣n vắng
tanh. Chỉ có hai con tàu trắng rất lớn nằm phía ngoài khơi xa chờ hoa
tiêu dắt vào cảng .
Chúng tôi đánh truồng như mọi ngày, cả năm người, tôi, Đối, bác Khảm,
anh em nhà He, Ngừ. Quần áo không những thành thừa mà c̣n trở nên những
vật cản khó chịu. Việc ở truồng giữa biển với mọi người đă như một sự
dĩ nhiên, không ai buồn quan tâm.
Nhưng hôm nay tôi bỗng để ư thấy thằng Đối h́nh như cởi cái quần đùi
với một chút nhẩn nha hơn b́nh thường... Nó lại hơi né né tránh ánh mắt
mọi người. Thế đấy. Mới có vợ mà! Hay tôi tưởng tượng ra thế chăng?
Bác Khảm hô:
- Nước đang đừng, vào việc đi kẻo gió sắp nổi đấy.
Năm tấm thân đen trũi, bắp thịt bóng loáng, săn chắc như những đoạn
chăo, không ai bảo ai tự nhiên hoạt động nhanh nhẹn hẳn, tựa hồ vừa chợt
tỉnh ngủ. Ai vào việc nấy thoăn thoắt.
Tuy không bị cái nắng ngột ngạt tháng tư thiêu đốt, nhưng làn gió
đông phe phảy nổi lên cũng khiến chúng tôi khoan khoái. Chỉ bác Khảm ở
lại trên thuyền, cả bốn chúng tôi đều nhảy tùm, gieo ḿnh vào mặt biển
xanh màu thạch găng. Nước bao bọc, ngấm vào da thịt. Tôi nhắm mắt thả
ḿnh ch́m xuống trong vài giây rồi bám lấy cọc xăm. Anh em He, Ngừ một
bên miệng quai, tôi với Đối một bên. Những móc khoẳm được móc vào hàng
cột đă đóng sẵn đó. Chúng tôi có nhiệm vụ buộc những cái khoẳm bám chặt
lại. Buộc xong dưới miệng đáy, chúng tôi trồi lên bên trên. Tôi nh́n
những bong bóng nước từ miệng Đối thở ra và chợt thấy ḿnh tức ngực. Tôi
vội ngoi lên. Ô hay, sao bỗng dưng ngắn hơi thế? Đừng chú ư vào việc ǵ
khác, đến mức lơ đăng công việc như vậy. Tĩnh lại đi Song ơi!
Bám vào mạn thuyền tôi ngoái nh́n xuống mặt biển. Nước trong nên tôi
có thể thấy lờ mờ cái đầu tóc đen đen của Đối phía dưới sâu. Hắn đang
c̣n loay hoay bên cọc xăm. Lúc ấy... lúc ấy mà...
Leo hẳn lên thuyền, tự nhiên mắt tôi lướt qua cái đ̣n khiêng đặt bên
mạn như ước lượng độ dài một cách vô ư thức... Rồi tôi vội ngoảnh đi.
Quái, bác Khảm đâu nhỉ? Liệu bác có để ư thấy tôi nh́n cái đ̣n khiêng
hay không?
Cái đ̣n khiêng... Lúc sáng cùng Đối đưa giă xăm ra thuyền, có lúc tôi
thoáng h́nh dung cái đầu đ̣n vạt nhọn ở đoạn mấu tre già cứng như sắt
nguội này, nó mà dộng xuống đầu, cầm chắc đi đứt.
Anh em He, Ngừ trồi lên trước. Đối lên sau. Nước óng ánh ṛng ṛng chảy dài suốt thân thể chúng tôi.
- Tao pha trà rồi anh em ơi. Hôm nay thằng Đối ăn khao vợ mới món bánh khảo ngon tuyệt đây!
Bác Khảm hô to.
Chúng tôi vớ khăn lau qua nước trên đầu rồi ùa vào bên ấm trà.
Vẫn tồng ngồng như thường, không ai để ư sự ấy, trừ tôi. Đúng thế,
hôm nay tôi như bị ma ám, tự ḿnh cũng thấy ḿnh vô lư, vớ vẩn. Đi biển
với nhau bao năm nay, chúng tôi đă như người một nhà, gắn bó tựa ruột
thịt, từng cái nốt ruồi trên thân thể nhau c̣n thuộc, lạ ǵ phải nh́n
nữa. Ấy vậy mà tôi bắt gặp ḿnh đang liếc trộm, quan sát Đối. Và hơi hằn
học, tôi có cảm giác cái dáng hắn đứng hôm nay một chút ưỡn ra, một
chút kiêu hănh, món đồ nghề của hắn cũng như nở phồng, khác lạ. Tôi khép
hai đùi lại. Không nh́n tôi cũng biết cái mẩu giống má của ḿnh vốn
sinh ra đă thua kém Đối. Tại sao trời bất công với tôi tỉ mỉ đến thế?
Chao ôi, Dâng ơi! Tại em tất cả!
- Ô hay, thằng Song hôm nay rơi mất vía ở đâu thế, mày?
He bật cười đưa tận tay tôi thỏi kẹo lạc. Cầm thỏi kẹo, tôi ngoảnh ra
mặt biển mênh mông phía trước. Cái mênh mông hoang vắng của biển mới có
thể làm cho ḷng tôi dịu lại. Sự mênh mông ấy bảo tôi rằng tất cả mưu
toan, ấm ức vặt vănh trong một đời người ngắn ngủi là vô cùng thảm hại.
Rằng biển đă tạo ra con dă tràng, suốt đời xe cát cho sóng xóa đi, có
nghĩa biển dùng một sinh vật tí xíu để khuyến cáo loài người, làm một ẩn
dụ cho cái giống to xác ngốc nghếch chúng ta...
Tôi không ngoảnh lại, chỉ hỏi bác Khảm cho có chuyện:
- Bác Khảm đoán hôm nay thế nào?
- Không khẳm, đem đầu tao mà chặt. Nước lên mạnh thế kia. Trông thấy
luồng tép xăm đang thốc vào đấy thôi. Thằng Đối hôm nay đi buổi đầu đă
gặp may nhé.
Đối cười.
- Bác ơi, ở nhà ông cụ cháu ngắm giời đất rồi cứ giục. Ông cụ cháu bảo thế cũng chậm mất hai con nước.
- Biết vậy. Hôm qua tao phải đi đám nhà thông gia bên Kiến Thụy.
- Ngừ ơi, chuẩn bị cờ cho bến biết.
- Gớm chửa, mới có hai con tép mẹ con vào xăm đă cuống lên.
Cái lệ treo cờ mỗi khi thuyền đầy khẳm tép người ta bỏ từ lâu lắm,
nhưng bác Khảm quyết giữ như một thú chơi. Trên bến những người đi đón
thuyền nhà chúng tôi ai cũng lấy thế làm thích.
Tôi vẫn ngắm biển như chưa bao giờ nh́n thấy. Đường chân trời hút tầm
mắt. Bên mạn trái, đảo Dấu hong ḿnh trong màu nắng rực rỡ. Tôi h́nh
dung ra những con đường đá núi ngoằn nghoèo với từng chùm rễ cổ thụ
buông xuống âm u mát rượi trên đảo. Nhất định những cái vỏ ngao ngày ấy
chúng tôi nướng ăn vẫn vương văi đâu đó giữa sỏi đá. Trên đảo Dấu, không
ai dám nhặt dù một viên sỏi mang đi. Cái ǵ của đảo phải giữ nguyên lại
đảo, từ xưa các cụ đă dặn vậy, nếu không muốn phát điên phát rồ. Lăo
Đảo Thần vương linh thiêng và uy nghiêm đến mức xưa rày dân vạn chài
không ai dám vi phạm. Thế tất hôm nào tôi quay lại nơi chân đảo xưa, tôi
sẽ t́m được những cái vỏ ngao, thấy cả những câu thơ rơi văi. T́nh anh
như nước triều dâng...
Phía sau lưng tôi bác Khảm đang rỉ rả câu chuyện... Nguồn: Thanh-niên |